فرگردگردشگری  |مهدی ایران منش مدیرمسئول و صاحب‌امتیاز فرگرد گردشگری

نگاهی به پیامدهای اعلام افزایش قیمت بنزین بر گردشگری کرمان

گردشگری، پیش از آنکه صنعت جاده، هتل یا اقامتگاه باشد، صنعت اعتماد است. گردشگر، پیش از آنکه چمدانش را ببندد، در ذهن خود مقصد را انتخاب می‌کند. او هزینه‌ها را می‌سنجد، امنیت را ارزیابی می‌کند و درباره ارزش سفر تصمیم می‌گیرد. از همین رو، گاهی یک خبر، حتی اگر هرگز به مرحله اجرا نرسد، می‌تواند بیش از خودِ تصمیم بر آینده یک مقصد گردشگری اثر بگذارد.

آنچه طی روزهای گذشته درباره اعلام عرضه بنزین با نرخ ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان در برخی جایگاه‌های استان کرمان رخ داد، از همین جنس بود؛ تصمیمی که با پیگیری استاندار کرمان متوقف شد، اما پرسشی جدی را برای همه ما باقی گذاشت:

آیا هنگام طراحی و اعلام سیاست‌های اقتصادی، اثرات آن بر صنعت گردشگری نیز دیده می‌شود؟

این یادداشت، نه برای داوری درباره انگیزه‌های تصمیم‌گیران، بلکه برای تحلیل پیامدهای چنین تصمیم‌هایی بر آینده گردشگری کرمان نوشته شده است.

کرمان؛ استانی که گردشگری آن بر جاده‌ها بنا شده است

کرمان با بسیاری از استان‌های گردشگرپذیر کشور تفاوت دارد. زیبایی این استان در گستردگی آن نهفته است؛ از باغ شاهزاده ماهان تا ارگ بم، از ارگ راین تا کلوت‌های شهداد، هر جاذبه بخشی از یک روایت بزرگ‌تر است؛ روایتی که تنها با سفر در جاده‌های کرمان کامل می‌شود.همین ویژگی باعث شده است که حمل‌ونقل جاده‌ای ستون فقرات گردشگری کرمان باشد و هر تصمیمی که هزینه جابه‌جایی را تحت تأثیر قرار دهد، مستقیماً بر اقتصاد گردشگری استان نیز اثر خواهد گذاشت.

اعداد، زبان اقتصاد هستند

برای درک بهتر ابعاد موضوع، فرض کنیم یک خانواده چهار نفره با خودرویی که به طور متوسط ۸ لیتر در هر صد کیلومتر مصرف می‌کند، قصد بازدید از مهم‌ترین جاذبه‌های استان را داشته باشد.

این محاسبات بر پایه یک سناریوی تحلیلی انجام شده و پیش از انتشار نهایی می‌تواند با داده‌های دقیق‌تر به‌روزرسانی شود.

صرف‌نظر از اجرا یا عدم اجرای این نرخ، همین اعداد نشان می‌دهد که اگر چنین سیاستی اجرا می‌شد، هزینه سوخت می‌توانست از یک هزینه جانبی به یکی از اصلی‌ترین مؤلفه‌های تصمیم‌گیری گردشگر تبدیل شود.

آنچه بیش از قیمت، نگران‌کننده است

از منظر اقتصاد رفتاری، نخستین عددی که به ذهن مخاطب وارد می‌شود، می‌تواند به «لنگر ذهنی» تبدیل شود.

حتی اگر سیاستی اجرا نشود، اعلام آن ممکن است این تصور را ایجاد کند که سفر به یک مقصد، پرهزینه و پرریسک است.

گردشگری با ادراکات زندگی می‌کند. گاهی تغییر یک ذهنیت، از تغییر یک قیمت دشوارتر است.

مسئله فقط بنزین نیست

موضوع این یادداشت، دفاع یا مخالفت با یک سیاست اقتصادی نیست.مسئله این است که گردشگری باید در معادلات تصمیم‌سازی کشور دیده شود. کرمان استانی است که فاصله میان جاذبه‌های آن، بخشی از هویت سفر است.اگر هزینه حرکت افزایش یابد، نخستین قربانی، «سفر پویا» خواهد بود؛ سفری که گردشگر در آن از چندین مقصد بازدید می‌کند، در شهرهای مختلف اقامت دارد و درآمد را میان ده‌ها کسب‌وکار محلی توزیع می‌کند.کاهش چنین سفرهایی، تنها به معنای کاهش فروش بنزین یا بلیت نیست؛ بلکه بر اقامتگاه‌ها، رستوران‌ها، صنایع‌دستی، راهنمایان گردشگری، حمل‌ونقل محلی و صدها شغل وابسته اثر خواهد گذاشت.

سخنی با استاندار کرمان

جناب آقای محمدعلی طالبی

اقدام جنابعالی در پیگیری و توقف اجرای این تصمیم، نشان داد که دغدغه پیامدهای اجتماعی و اقتصادی آن مورد توجه مدیریت استان قرار گرفته است. اما این اتفاق، فرصتی است تا کرمان یک گام جلوتر از مدیریت بحران حرکت کند.

پیشنهاد می‌کنم استانداری کرمان با مشارکت دانشگاه‌ها، بخش خصوصی، اداره‌کل میراث فرهنگی، اتاق بازرگانی و رسانه‌های تخصصی، «کارگروه ارزیابی اثرات سیاست‌های عمومی بر گردشگری» را تشکیل دهد؛ نهادی که پیش از اعلام یا اجرای تصمیم‌های اثرگذار، پیامدهای آن بر صنعت گردشگری را بررسی و به مدیران گزارش کند.اگر کرمان بتواند چنین الگویی را پایه‌گذاری کند، نه‌تنها از ظرفیت‌های گردشگری خود بهتر محافظت خواهد کرد، بلکه می‌تواند به الگویی برای سایر استان‌های کشور نیز تبدیل شود.

سخن پایانی

من سال‌هاست در حوزه گردشگری فعالیت می‌کنم و بیش از هر چیز، به یک واقعیت باور دارم:

گردشگری با دستور رشد نمی‌کند؛ با اعتماد رشد می‌کند.

اعتماد نیز محصول ثبات، پیش‌بینی‌پذیری و تصمیم‌گیری مبتنی بر گفت‌وگو است.کرمان، سرزمین میراث جهانی، کویر، فرهنگ و مهمان‌نوازی است.شایسته نیست که تصویر این استان، با تصمیم‌هایی که آثار آن به‌درستی سنجیده نشده‌اند، در ذهن گردشگران مخدوش شود.بیایید پیش از آنکه درباره قیمت سوخت تصمیم بگیریم، درباره هزینه‌ای که بی‌اعتمادی بر آینده گردشگری تحمیل می‌کند نیز بیندیشیم.

مهدی ایرانمنش مدیرمسئول و صاحب‌امتیاز فرگردگردشگری

انتهای پیام/