توسط : فرگرد گردشگری | یادداشت تحلیلی
سه رویداد با ماهیت ورزشی، گردشگری و اجتماعی؛ دو رویداد که سرنوشت برگزاری‌شان با مانع مجوز روبه‌رو شد و یک رویداد شهری که برگزار شد. پرسش اصلی این است: معیار تصمیم‌گیری چه بود و مسئولیت پاسخ‌گویی با کیست؟
رویدادهای ورزشی گردشگری فقط مسابقه نیستند؛ فرصتی برای نشاط اجتماعی، تحرک عمومی، معرفی ظرفیت‌های مقصد، رونق کسب‌وکارهای محلی و شکل‌گیری تجربه‌های جمعی‌اند. به همین دلیل، تصمیم درباره برگزاری یا عدم برگزاری آن‌ها صرفاً یک موضوع اداری نیست؛ تصمیمی است که می‌تواند بر اعتماد عمومی، فعالیت بخش خصوصی و تصویر یک مقصد گردشگری نیز اثر بگذارد.
در کرمان، سرنوشت سه رویداد، پرسشی جدی را پیش روی مدیریت استان گذاشته است: چرا «ماهان‌راید» و «ماراتن لوت» به مرحله برگزاری نرسیدند، اما پیاده‌روی شهری «کرمان بر فراز» برگزار شد؟
این پرسش نه به معنای نادیده‌گرفتن ملاحظات قانونی و امنیتی است و نه به‌خودی‌خود اثبات‌کننده تبعیض در صدور مجوزها. مسئله، ضرورت توضیح شفاف تفاوت تصمیم‌ها و روشن‌شدن معیارهایی است که بر اساس آن‌ها درباره رویدادهای مشابه تصمیم‌گیری می‌شود.
پرده اول؛ ماهان‌راید و مجوزهایی که صادر نشدند
«ماهان‌راید» قرار بود دهم مهرماه ۱۴۰۵ در مسیر کرمان به ماهان برگزار شود و هزاران نفر را در یک رویداد ورزشی گردشگری گرد هم آورد. مقدمات برگزاری این مسابقه از ماه‌ها قبل آغاز شده بود و تفاهم‌نامه‌هایی نیز میان فدراسیون ورزش‌های همگانی، اداره کل ورزش و جوانان استان و مجری رویداد منعقد شده بود.
با این حال، مسابقه برگزار نشد. گزارش‌های منتشرشده از صادرنشدن برخی مجوزهای موردنیاز در مراحل پایانی حکایت دارند؛ موضوعی که پرسش‌هایی درباره فرایند اخذ مجوز، زمان‌بندی تصمیم‌ها و مسئولیت دستگاه‌های دخیل ایجاد کرده است.
پرسش این است: اگر مقدمات چنین رویدادی از ماه‌ها قبل آغاز شده بود، چرا موانع احتمالی در همان مراحل ابتدایی شناسایی و تعیین تکلیف نشدند؟ آیا امکان اصلاح طرح، تغییر شرایط برگزاری یا پیش‌بینی تمهیدات جایگزین وجود داشت؟
پاسخ به این پرسش‌ها برای جلوگیری از تکرار چنین وضعیتی ضروری است؛ به‌ویژه زمانی که برگزارکننده، شرکت‌کنندگان و کسب‌وکارهای مرتبط بر اساس برنامه‌ای از پیش اعلام‌شده تصمیم گرفته‌اند.
پرده دوم؛ ماراتن لوت و آینده یک رویداد گردشگری
ماراتن لوت نیز نمونه دیگری از پیوند ورزش و گردشگری در کرمان است؛ رویدادی که ظرفیت معرفی بیابان لوت، جاذبه‌های شهداد و توانمندی‌های بخش خصوصی گردشگری را دارد.
درباره وضعیت مجوز و سرنوشت دوره مورد بحث این رویداد، لازم است توضیحات رسمی برگزارکننده و دستگاه‌های مسئول به‌صورت دقیق منتشر شود. با این حال، اصل مسئله روشن است: اگر برگزاری رویدادی با موانع قانونی یا امنیتی مواجه می‌شود، برگزارکننده و افکار عمومی باید بدانند مانع دقیقاً چه بوده، در کدام مرحله ایجاد شده و آیا راهکاری برای رفع آن وجود داشته است.
نباید فراموش کرد که یک رویداد گردشگری، به‌ویژه رویدادی که به معرفی یک مقصد کمترشناخته‌شده کمک می‌کند، صرفاً برنامه‌ای در تقویم نیست. استمرار چنین رویدادهایی می‌تواند به ایجاد شبکه‌ای از خدمات اقامتی، حمل‌ونقل، راهنمایان، تأمین‌کنندگان محلی و کسب‌وکارهای کوچک کمک کند.
بنابراین، پرسش درباره ماراتن لوت فقط پرسش درباره یک مسابقه نیست؛ پرسش درباره چگونگی حمایت یا مواجهه مدیریت استان با رویدادهای بخش خصوصی نیز هست.
پرده سوم؛ پیاده‌روی شهری برگزار شد
در سوی دیگر این مقایسه، پیاده‌روی شهری «کرمان بر فراز» قرار دارد که روز جمعه ۱۷ مهرماه ۱۴۰۵ برگزار شد و با هدف ایجاد نشاط اجتماعی و مشارکت عمومی مورد توجه قرار گرفت.
برگزاری این رویداد، به‌خودی‌خود اتفاق مثبتی در زمینه فعالیت اجتماعی و ورزش همگانی است. مسئله این یادداشت مخالفت با برگزاری پیاده‌روی شهری نیست؛ برعکس، چنین برنامه‌هایی می‌توانند بخشی از زندگی پویای شهر باشند.
اما همین رویداد، پرسشی را برجسته می‌کند: اگر امکان برگزاری یک برنامه ورزشی عمومی با مشارکت گسترده شهروندان فراهم است، چه تفاوتی در شرایط، ارزیابی‌ها یا الزامات اجرایی باعث شده سرنوشت ماهان‌راید و ماراتن لوت متفاوت باشد؟
آیا تفاوت در مسیر، زمان برگزاری، نوع فعالیت، ترکیب شرکت‌کنندگان یا ارزیابی مخاطرات بوده است؟ آیا برای دو رویداد نخست، امکان اعمال تمهیدات جایگزین وجود نداشته؟ یا اساساً فرایندهای اداری و تصمیم‌گیری به‌موقع و هماهنگ پیش نرفته‌اند؟
این‌ها پرسش‌هایی هستند که پاسخ آن‌ها باید بر اساس اسناد و توضیحات دستگاه‌های مسئول روشن شود، نه بر مبنای حدس و گمان.
یک نکته اساسی؛ مسیر مجوزها و مسئولیت تصمیم نهایی
هر سه رویداد در حوزه ورزش، گردشگری و نشاط اجتماعی تعریف می‌شوند. در فرایند برگزاری این نوع برنامه‌ها، اداره ورزش و جوانان و دیگر دستگاه‌های مرتبط نقش دارند و در مواردی که موضوع به ارزیابی‌های امنیتی و انتظامی مربوط می‌شود، تصمیم‌های شورای تأمین نیز تعیین‌کننده است.
اما همین تعدد دستگاه‌ها نباید به عاملی برای گم‌شدن مسئولیت تبدیل شود.
اگر اداره ورزش و جوانان مسئول بررسی یا پیگیری بخشی از مجوزهاست، باید روشن کند که پرونده هر رویداد در چه مرحله‌ای قرار داشته است. اگر تصمیم نهایی به ارزیابی شورای تأمین وابسته بوده، باید چارچوب تصمیم و دلایل تفاوت در نتیجه‌ها تا حدی که ملاحظات قانونی و امنیتی اجازه می‌دهد، توضیح داده شود.
در این میان، نمی‌توان جایگاه استاندار را از بحث کنار گذاشت. استاندار نماینده عالی دولت در استان است و ریاست شورای تأمین استان را بر عهده دارد؛ بنابراین، حتی اگر تصمیم‌گیری در یک فرایند جمعی انجام شود، مسئولیت هدایت، هماهنگی و پاسخ‌گویی مدیریتی درباره عملکرد دستگاه‌های استان موضوعی قابل چشم‌پوشی نیست. <Cite refs={“turn698176search11″”turn698176search11”}/>
ارجاع کلی موضوع به اداره ورزش و جوانان، یک دستگاه اجرایی یا تصمیم جمعی شورا، به‌تنهایی پاسخ پرسش افکار عمومی نیست. انتظار از مدیریت استان این است که فرایند را روشن کند، نقاط ابهام را برطرف سازد و مانع تکرار تصمیم‌های دیرهنگام و هزینه‌زا شود.
البته این به معنای آن نیست که استاندار باید برخلاف قانون یا ملاحظات امنیتی تصمیم بگیرد؛ مسئولیت او، در چارچوب اختیارات قانونی، فراهم‌کردن هماهنگی، شفافیت و پیگیری برای رسیدن به تصمیمی روشن و قابل توضیح است.
مسئله فقط صدور مجوز نیست؛ مسئله پیش‌بینی‌پذیری است
بخش خصوصی گردشگری برای برگزاری یک رویداد، ماه‌ها برنامه‌ریزی می‌کند؛ با ورزشکاران و شرکت‌کنندگان ارتباط می‌گیرد، خدمات و امکانات را هماهنگ می‌کند و برای تبلیغات و اجرای برنامه هزینه می‌پردازد.
اگر الزامات و موانع احتمالی در مراحل پایانی مشخص شوند، حتی تصمیمی که از نظر قانونی یا امنیتی قابل توجیه باشد، ممکن است هزینه‌هایی ایجاد کند که با برنامه‌ریزی بهتر و هماهنگی زودتر قابل کاهش بوده‌اند.
از این رو، مدیریت مطلوب رویدادها فقط به صدور یا عدم صدور مجوز محدود نمی‌شود. دستگاه‌های مسئول باید از ابتدا الزامات را روشن کنند، زمان‌بندی بررسی‌ها را مشخص سازند، در صورت وجود مانع آن را به‌موقع اعلام کنند و تا حد امکان راه‌حل‌های قانونی و ایمن جایگزین را بررسی کنند.
امنیت و نشاط اجتماعی در تقابل ذاتی با یکدیگر نیستند. مدیریت حرفه‌ای باید بکوشد ضمن رعایت الزامات قانونی و امنیتی، امکان برگزاری رویدادهای کم‌خطر و سودمند را نیز فراهم کند.
سه مطالبه مشخص از استاندار کرمان
فرگرد گردشگری برای روشن‌شدن موضوع، سه مطالبه مشخص را مطرح می‌کند:
۱. تشریح فرایند صدور مجوزها: اداره کل ورزش و جوانان و دستگاه‌های مرتبط توضیح دهند که مراحل اخذ مجوز برای هر سه رویداد چه بوده، چه موانعی ایجاد شده و تصمیم نهایی در چه مرحله‌ای اتخاذ شده است.
۲. برگزاری نشست مشترک و پاسخ‌گو: استاندار کرمان با حضور نمایندگان اداره ورزش و جوانان، دستگاه‌های مسئول در حوزه امنیت و انتظامات، اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، برگزارکنندگان رویدادها و نمایندگان بخش خصوصی گردشگری نشستی برگزار کند تا ابهامات بررسی و نتیجه آن به‌صورت عمومی اعلام شود.
۳. تدوین معیارهای شفاف برای رویدادهای آینده: معیارها، مراحل بررسی، مهلت‌های زمانی و شیوه اعلام تصمیم درباره رویدادهای ورزشی گردشگری روشن شود تا برگزارکنندگان بتوانند پیش از صرف هزینه‌های سنگین، از الزامات و موانع احتمالی اطلاع داشته باشند.
استاندار؛ مسئولیت توضیح و اصلاح
این یادداشت قصد ندارد پیشاپیش درباره انگیزه اشخاص یا دستگاه‌ها قضاوت کند. همچنین نمی‌توان بدون دسترسی به اسناد هر سه پرونده، تفاوت در سرنوشت این رویدادها را به‌تنهایی دلیل قطعی رفتار دوگانه دانست.
اما آنچه نمی‌توان از کنار آن گذشت، ضرورت پاسخ‌گویی درباره تفاوت تصمیم‌هاست.
وقتی یک رویداد ورزشی گردشگری به مرحله اجرا نمی‌رسد، رویدادی دیگر با موانع صدور مجوز مواجه می‌شود و برنامه‌ای عمومی برگزار می‌شود، افکار عمومی حق دارد بداند معیار تصمیم‌گیری چیست. این حق با توضیح کلی درباره تعدد دستگاه‌ها یا ارجاع مسئولیت به دیگران ادا نمی‌شود.
آقای استاندار، پرسش روشن است: آیا برای هر سه رویداد، معیارهای واحد و فرایندهای شفاف اعمال شده است؟ اگر شرایط آن‌ها متفاوت بوده، این تفاوت‌ها چه بوده‌اند؟ و اگر اشکالی در هماهنگی دستگاه‌ها یا زمان‌بندی صدور مجوزها وجود داشته، چه اقدامی برای اصلاح آن انجام خواهد شد؟
انتظار می‌رود استانداری کرمان با دعوت از دستگاه‌های مسئول و برگزارکنندگان، زمینه پاسخ‌گویی و روشن‌شدن ابعاد موضوع را فراهم کند.
نشاط اجتماعی، ورزش همگانی و گردشگری رویدادمحور، ظرفیت‌هایی برای توسعه استان‌اند؛ نه موضوعاتی که سرنوشتشان باید در ابهام باقی بماند.
معیارها باید روشن باشند، تصمیم‌ها باید به‌موقع اتخاذ شوند و مسئولیت‌ها باید قابل پیگیری باشند. این مطالبه نه در برابر امنیت، بلکه در مسیر مدیریت شفاف‌تر و کارآمدتر استان است.
فرگرد گردشگری؛ پیگیر مسئله، نه صرفاً روایتگر رویداد.
نکته پیش از انتشار: درباره ماهان‌راید، گزارش‌هایی از صادرنشدن برخی مجوزهای پایانی و تفاهم‌نامه‌های قبلی منتشر شده است.
انتهای پیام/
آخرین اخبار گردشگری را در تخصصی ترین شبکه خبری این حوزه بخوانید
