توسط :
آمارهای دو سال اخیر صنعت گردشگری حکایت از تغییر تلخی در سبک زندگی ایرانیان دارد؛ جایی که کاهش توان اقتصادی و تورم افسارگسیخته، نه تنها سفرهای خارجی را برای بسیاری غیرممکن کرده، بلکه سفرهای داخلی را نیز از دسترس قشر گستردهای از جامعه خارج کرده است.
صنعت گردشگری ایران در دو سال گذشته با بحران جدی روبرو شده است . به طوری که آمارهای تازه وزارت گردشگری ترکیه ، که مقصد اول گردشگران ایرانی محسوب میشود ، از کاهش ۷.۵ درصدی سفرهای خارجی در هشت ماهه نخست سال ۲۰۲۵ حکایت دارد. این آمار نشان دهنده کاهش 157 هزار نفری گردشگر نسبت به مدت مشابه سال قبل را می دهد این کاهش ها در حالی رخ داده که پیش از این، ترکیه رکورد پذیرش ۳میلیون گردشگر ایرانی را در کارنامه خود دارد.
با توجه به تحلیل ها و آمار های اقتصادی ، ریشه ی این کاهش را در تورم افسارگسیخته و کاهش شدید قدرت خرید مردم باید دانست . نگاهی به آمارهای اقتصادی نشان میدهد که ارزش ریال در برابر دلار طی یک سال ۵۰ درصد کاهش یافته و این افت مستقیماً بر توان مردم برای سفرهای خارجی تأثیر گذاشته است. گزارش های مستقیم نشان می دهد ، مسافری که تا چند سال گذشته به راحتی می توانست سفری به ترکیه و یا حتی اروپا داشته باشد ، حالا در دو راهی انتخاب کیش ، یا شمال ، دنبال ارزان ترین قیمت می گردد . با این اوصاف مسافرانی که تا قبل از آن هم سفر های خارجی برایشان به هر دلیلی دشوار بود ، حالا به طور کامل از چرخه گردشگری حذف شده اند .
شایان توجه است ، که یک بررسی آماری نشان میدهد ، افزایش حقوق هرگز به پای افزایش هزینههای سفر نرسیده است. حداقل حقوق کارگران از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ حدود ۴ برابر شده، اما قیمت بلیط هواپیما در برخی مسیرها به تازگی تا 60 درصد و هزینه هتلها تا 30 درصد افزایش داشته است . این درحالیست که مردمی که تا دیروز قدرت خرید بلیط هواپیما را داشتند ، امروز دیگر نخواهند داشت ، واز سوی دیگر هجوم مسافران به حمل و نقل ریلی باعث افزایش قیمت ناگهانی آن دقیقا یک ماه قبل از سال شده است . این یعنی یک کارگر برای تأمین هزینه یک شب اقامت در مشهد ، در سال ۱۴۰۰ باید ۲ روز کار میکرد، اما امروز باید بیش از ۵ روز کار کند.
مقصود اسدیسامانی، دبیر انجمن شرکتهای هواپیمایی ایران، با اشاره به آمار پروازها میگوید: «پروازهای بینالمللی ایران در سال گذشته ۱۹ درصد کاهش یافت و به ۳۵,۱۹۶ پرواز رسید. تعداد مسافران پروازهای خارجی نیز حدود ۵.۱۲ میلیون نفر بود که ۱۹ درصد کاهش نسبت به سال قبل نشان میدهد :» او دلیل این کاهش را دو عامل اصلی میداند: «افزایش اجتنابناپذیر قیمت بلیط در پی بحران ارزی و همچنین افزایش عوارض خروج در سال گذشته، باعث شده صدها ایرانی از سفر هوایی خودداری کنند.»
آنچه در این گزارش آمد، روایت تلخ یک عقبنشینی تدریجی اما عمیق است. عقبنشینی از «سفر خارجی» به «سفر داخلی»، از «سفر داخلی» به «ماندن در خانه»، و حالا از «خانه» به «اتاقی در همان خانه». کاهش ۱۱ تا ۱۹ درصدی سفرهای خارجی، افزایش ۲۰۰ درصدی هزینههای داخلی، و شکاف عمیق بین افزایش حقوق و افزایش هزینههای سفر ، تصویری روشن از وضعیت نابسامان گردشگری ایران ترسیم میکند.
این بحران اما فقط به آمارها محدود نمیشود. پشت هر عدد، خانوادهای نشسته که آرزوی سفرش به حسرت تبدیل شده. هتلهای خالی، آژانسهای ورشکسته، پروازهای لغو شده و مسافران خارجیای که مقصدشان را تغییر دادهاند، تنها بخشی از این معادله نگرانکننده است. مسئولان از آمارهای ۳۸ درصدی رشد گردشگران عراقی میگویند و بخش خصوصی از تعطیلی قریبالوقوع کسبوکارها . در این میان اما یک واقعیت غیرقابل انکار باقی میماند: ایرانیها دارند از چرخه سفر حذف میشوند.
«از خارج تا خانه» نه یک شعار که واقعیت امروز بسیاری از هموطنان ماست. کشوری چهارفصل با هزاران جاذبه گردشگری، در سکوت و خاموشی به سر میبرد، در حالی که مردمانش از «اتاقی به اتاق دیگر» در خانههای خود سفر میکنند. شاید وقت آن رسیده که پیش از آنکه «خانه» هم برای ماندن گران شود، صدای واقعی مردم و فعالان این صنعت شنیده شود.
روزهایی که سفر از یک حق ساده به آرزویی دور تبدیل شده، برای هیچکس خوشایند نیست؛ نه برای مردمی که دلشان هوای سفر دارد، نه برای صنعتی که نفسهای آخر را میکشد.
