رویدادهای گردشگری؛

از ابزار برند‌سازی کرمان تا چالش فقدان پیوست فرهنگی

یادداشت سردبیر | فرگرد گردشگری

در جهان امروز، مقاصد گردشگری نه صرفاً با آثار تاریخی و جاذبه‌های طبیعی، بلکه با «روایت» شناخته می‌شوند؛ روایتی که بخش مهمی از آن از مسیر رویدادهای گردشگری شکل می‌گیرد. رویدادها ویترین هویت مقصد هستند و اگر هوشمندانه طراحی شوند، می‌توانند جایگاه یک منطقه را در ذهن گردشگران تثبیت و تقویت کنند. استان کرمان، با پیشینه تمدنی و تنوع فرهنگی منحصربه‌فرد، بیش از هر زمان دیگری به این ابزار راهبردی نیاز دارد.

رویداد؛ قلب تپنده برند مقصد

رویدادهای گردشگری، در ادبیات برندینگ مقصد، نقش «کاتالیزور» را ایفا می‌کنند؛ آن‌ها می‌توانند تقاضا را فعال کنند، رسانه‌ها را به مقصد بکشانند، تجربه‌ای متفاوت خلق کنند و مهم‌تر از همه، تصویری مشخص و قابل تمایز از مقصد بسازند.
کرمان این ظرفیت را دارد که با تکیه بر آیین‌های بومی، موسیقی محلی، خوراک، صنایع‌دستی، کویر، تاریخ و حتی روایت‌های معاصر خود، صاحب تقویم رویدادهایی شود که نه‌تنها گردشگر جذب کند، بلکه برند «کرمان» را معنا‌دار نماید.

مسئله کجاست؟

چالش اصلی از جایی آغاز می‌شود که رویداد، بدون پیوند با هویت مقصد طراحی می‌شود. بررسی رویدادهای در حال برگزاری یا برگزارشده در کرمان نشان می‌دهد که بخشی از آن‌ها:

• فاقد روایت مشخص از «کرمان» هستند؛

• الگوهای وارداتی و غیر بومی را بازتولید می‌کنند؛

• ارتباطی با زیست‌فرهنگ، حساسیت‌های اجتماعی و ارزش‌های محلی ندارند.

در چنین شرایطی، رویداد به‌جای آنکه بازوی برند‌سازی باشد، به یک برنامه پرهزینه و کم‌اثر تبدیل می‌شود که نه رضایت جامعه محلی را به همراه دارد و نه تصویری روشن به گردشگر منتقل می‌کند.

پیوست فرهنگی؛ حلقه مفقوده رویدادهای کرمان

پیوست فرهنگی، ستون فقرات یک رویداد موفق گردشگری است. نبود این پیوست در برخی رویدادهای کرمان، تبعات روشنی داشته است:

• بروز حاشیه‌های فرهنگی و اجتماعی که اصل رویداد را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد؛

• فاصله گرفتن جامعه میزبان از رویداد و کاهش حس تعلق؛

• ارسال پیام‌های متناقض از هویت فرهنگی کرمان به مخاطبان بیرونی؛

• هدررفت ظرفیت رسانه‌ای و اقتصادی رویداد.

پیوست فرهنگی باید پیش از اجرا، به این پرسش پاسخ دهد که:
این رویداد چه چیزی از کرمان را روایت می‌کند و قرار است چه تصویری در ذهن مخاطب باقی بگذارد؟

کرمان؛ نیازمند رویدادهای اصیل، نه پرشمار

برند گردشگری کرمان، با تعدد رویدادها ساخته نمی‌شود؛ بلکه با رویدادهای اصیل، هویت‌محور و هم‌راستا با استراتژی مقصد شکل می‌گیرد. رویدادهایی که:

• از دل فرهنگ بومی و تاریخ محلی برخاسته باشند؛

• با مشارکت واقعی جامعه محلی و بخش خصوصی طراحی شوند؛

• دارای پیوست فرهنگی، رسانه‌ای و اقتصادی مشخص باشند؛

• در خدمت یک روایت واحد از برند کرمان قرار گیرند.

سخن پایانی

امروز، بیش از هر زمان دیگری، کرمان به بازنگری در سیاست‌گذاری رویدادهای گردشگری نیاز دارد. اگر رویدادها بدون پیوست فرهنگی و بدون درک عمیق از هویت مقصد ادامه یابند، نه‌تنها به برند گردشگری کرمان کمکی نخواهند کرد، بلکه سرمایه فرهنگی این سرزمین را نیز با چالش مواجه می‌سازند.

رسانه «فرگرد گردشگری» بر این باور است که آینده گردشگری کرمان، در گرو رویدادهای معنا‌دار، روایت‌محور و ریشه‌دار در فرهنگ بومی است؛ رویدادهایی که هم برای گردشگر جذاب باشند و هم برای مردم کرمان، قابل دفاع و افتخارآفرین.